Veelgestelde vragen

De stroommarkt draait op vraag en aanbod. Een producent wekt stroom op, bijvoorbeeld een gascentrale of een zonnepark. De energieleverancier verkoopt die stroom op de markt en koopt er ook stroom in voor verbruikers. De netbeheerder zorgt dat de stroom bij je bedrijf aankomt.

Je kiest zelf je leverancier, en je kiest zelf wat voor contract je wilt: vast of dynamisch, kort of lang, groen of grijs. Je mag zelfs twee leveranciers hebben, één voor gas en één voor stroom (MLOEA). Edmij doet alleen stroom.

Leveranciers kopen stroom op verschillende beurzen. Er zijn langetermijnmarkten, bijvoorbeeld een jaar vooruit, en er zijn de dagmarkt (EPEX day-ahead), de intradaymarkt en de onbalansmarkt. Prijzen bewegen daar continu. Hoeveel zon en wind er is, bepaalt veel. Het seizoen telt mee: in de winter is de vraag hoger en dus ook de prijs. Politieke ontwikkelingen spelen net zo goed een rol.

De keten ziet er zo uit:

• Producenten wekken de stroom op.
• TenneT beheert het landelijke hoogspanningsnet.
• Regionale netbeheerders zoals Liander, Stedin en Enexis beheren de distributienetten.
• De programmaverantwoordelijke (BRP) koopt de stroom in voor de leverancier en heeft een leveringsplicht.
• Meetbedrijven meten je werkelijke verbruik of productie.
• Leveranciers leveren de stroom aan klanten, zakelijk en particulier.

Edmij is leverancier en programmaverantwoordelijke. Daarnaast zijn we BSP, CSP en EPEX-member. Elke rol die we zelf kunnen vervullen, vervullen we ook.

Bij een dynamisch contract betaal je de prijs die op dat moment op de markt geldt. Die prijs ontstaat per uur op de EPEX day-ahead markt en verschilt dus per uur van de dag. Wij zetten die prijs één op één aan je door en rekenen daarnaast een vaste vergoeding per MWh.

Verbruik je veel op de goedkope uren, dan zie je dat direct terug op je factuur. Verbruik je op de dure uren, dan ook. Je zit niet vast aan een looptijd: je opzegtermijn is één maand.

Een dynamisch contract geeft je een prikkel om te verbruiken op het moment dat stroom goedkoop is. En stroom is goedkoop als er veel wind en zon is. Veel aanbod drukt de prijs.

Op die momenten dekken Nederlandse zon en wind een groot deel van de vraag. De prijs is dan het laagst en de stroom het groenst. Goedkoper voor je bedrijf, schoner voor het net.

In onze PPA leggen we vast welke diensten we leveren, wat we met je GvO’s doen, hoe we factureren, hoe lang de overeenkomst loopt en welke fee we rekenen.

Dit doen we voor je:

• We maken elke dag een day-ahead forecast van je netto productie per uur, op basis van alle beschikbare weer- en meetinformatie. Zo verhandelen we de juiste hoeveelheid.
• We verhandelen je stroom per uur op de EPEX day-ahead markt.
• We treden op als je formele energieleverancier.
• We treden op als programmaverantwoordelijke partij.
• We geven je meetdata, verhandelde volumes en prijzen per kwartier. Je kunt je factuur dus tot op de bodem controleren, inclusief je eigen onbalans.
• We verhandelen je GvO’s, als je dat wilt.
• We sturen je positie op de dag zelf bij met intradayhandel en curtailment. Dat verkleint je onbalanskosten en levert bij negatieve prijzen geld op.
• We zetten je flexibele vermogen in op de flexmarkten: aFRR, FCR, noodvermogen, GOPACS en congestie.

Vraag en aanbod. Meer vraag betekent een hogere prijs, meer aanbod een lagere. Op de stroommarkt werkt dat net als overal.

’s Nachts is de vraag laag. Waait het dan ook nog hard, dan zakt de prijs snel verder. Rond het middaguur ligt de vraag gemiddeld iets lager en drukt de zon de prijs omlaag.

Om 18:00 uur gebeurt het omgekeerde. Half Nederland komt thuis van werk, plugt de auto in, doet de lichten aan en begint te koken op de inductieplaat. De vraag piekt, en de prijs dus ook.

Ja. Je betaalt en ontvangt de marktprijs van dat moment. Die prijzen ontstaan per uur op de European Power Exchange (EPEX), de groothandelsmarkt voor elektriciteit. Daar komen vraag en aanbod samen. Beide verschillen per uur, dus de prijs ook.

We rekenen die marktprijs één op één aan je door en vragen daarnaast een vaste vergoeding per MWh.

We rekenen op twee manieren af.

Levering en teruglevering lopen op een vaste vergoeding per MWh.

Voor sturing van jouw energie-installaties rekenen we een prestatiefee. Dat is een percentage van de extra opbrengst, dus van wat intradayhandel, curtailment en de flexmarkten daadwerkelijk binnenhalen. Levert het niets op, dan betaal je er niets voor.

Twee redenen. Onze overheadkosten zijn laag: geen dure kantoorpanden, geen leaseauto’s. En we vervullen elke rol in de energieketen zelf, dus er lekken geen marges weg naar derden.

Onze rollen:

• Energieleverancier
• Programmaverantwoordelijke partij (BRP)
• BSP, Balance Service Provider
• CSP, Congestion Service Provider
• EPEX-member
• Onze eigen forecasting, in huis

Begin bij de SDE. Ligt de EPEX-prijs onder het SDE-fasebedrag, dan vult de subsidie je opbrengst aan tot dat bedrag. Stijgt de marktprijs, dan daalt je subsidie. Komt de marktprijs boven het fasebedrag uit, dan valt de subsidie helemaal weg. Met SDE heb je dus al een soort vaste prijs, zonder dat je daar met een afnemer iets voor afspreekt.

Er zijn drie andere redenen:

• Met een vaste prijs weet je precies wat je krijgt, maar je loopt de opbrengst mis als de prijzen stijgen.
• Met marktprijzen kun je slimme dingen doen met je panelen of turbines, en daar zelf van profiteren.
• Een vaste prijs afspreken is bovendien lastig. Hoe hoog moet die zijn? Voor hoeveel jaar zet je hem vast? En er is altijd een winnaar en een verliezer. Stijgt de markt, dan verlies jij. Daalt de markt, dan verliest je afnemer. Wij werken liever samen op de prijs die je stroom werkelijk oplevert.

De meeste zakelijke verbruikers hebben nog nooit met onbalans te maken gehad. Koop je in tegen een vast tarief, dan verwerkt je leverancier onbalans in de prijs en zie je het nooit terug. Stap je over op dynamische tarieven en koop je rechtstreeks op de markt in, dan wordt het opeens zichtbaar.

Onbalans is het verschil tussen je voorspelde en je werkelijke verbruik. Voor producenten geldt hetzelfde, maar dan voor je productie. Iedereen die op het Nederlandse net is aangesloten, stuurt TenneT een energieprogramma: per kwartier het netto ingekochte of verkochte volume. Dat heet een nominatie. Wijk je daarvan af, dan heb je onbalans.

Om te bepalen hoeveel we voor je kopen of verkopen, voorspellen we elke dag je verbruik of opwek. Dat begint bij het weerbericht van onze eigen meteoroloog. Onze data-analisten maken daar met algoritmes kWh-voorspellingen per locatie van. In de praktijk komen die dicht bij de werkelijkheid. Perfect wordt een voorspelling nooit: er is een keer meer zon dan verwacht, of je draait een machine langer door.

Verbruik je meer dan verwacht, of produceer je minder, dan zit je in shortage. Daarvoor betaal je de onbalansshortageprijs. Verbruik je minder of produceer je meer, dan zit je in surplus en krijg je de onbalanssurplusprijs.

TenneT publiceert die prijzen dagelijks. Ze zijn doorgaans minder gunstig dan de prijzen op de EPEX day-ahead markt. Goed voorspellen is dus de beste manier om je onbalanskosten laag te houden.

En je betaalt ze sowieso. In een vast contract verwerkt je leverancier onbalans al in je tarief, vaak met een risicopremie erbovenop. Je betaalt dan een verzekering over al je stroom, ook over de uren waarin je precies op je voorspelling zat.

Rekenvoorbeeld 1. Piet heeft zonnepanelen op zijn schuur. Wij voorspellen dat hij morgen tussen 12:00 en 13:00 uur 10 kWh verkoopt, en verkopen die day-ahead voor hem. De volgende dag drijft er net een wolkje over zijn erf en produceert hij 9 kWh. Die ene kWh is zijn onbalans. Hij produceert te weinig, dus betaalt hij 1 kWh × de onbalansshortageprijs.

Negatieve prijzen klinken vreemd, maar ze zijn logisch. Het net moet altijd in balans zijn. Is er veel meer aanbod dan vraag, dan zakt de prijs door nul heen. Pas dan wordt het voor iemand aantrekkelijk om te stoppen met produceren of juist méér te verbruiken.

Je krijgt geld als je produceert bij positieve prijzen. Bij negatieve prijzen betaal je dus als je produceert. Op die momenten kun je beter niets produceren. Je wind- of zonnepark tijdelijk stilzetten heet curtailment.

Negatieve EPEX-prijzen ontstaan als marktpartijen voor de volgende dag langdurig meer productie dan verbruik voorspellen. Dat gebeurt relatief weinig, omdat gas- en kolencentrales een dag van tevoren nog kunnen terugregelen.

Negatieve onbalansprijzen komen veel vaker voor. Onbalans komt namelijk voort uit voorspelfouten, en het weer laat zich lastig voorspellen. Waait het harder of schijnt de zon feller dan verwacht, dan produceert Nederland meer dan het verbruikt. Het net komt onder druk. De markt straft je dan af met een negatieve prijs als je meer produceert of minder verbruikt dan je day-ahead hebt verkocht. Precies daar zit ook de kans.

Rekenvoorbeeld 2. Dezelfde Piet, dezelfde schuur. Wij voorspellen 10 kWh tussen 12:00 en 13:00 uur en verkopen die day-ahead. Op de dag zelf is er veel meer zon dan verwacht. Heel Nederland produceert meer dan het verbruikt, en de onbalanssurplusprijs zakt naar -0,20 euro/kWh. Piet produceert 11 kWh. Voor die extra kWh geldt: 1 kWh × -0,20 euro/kWh = -20 cent. Hij levert méér en betaalt daarvoor.

Nu komt curtailment om de hoek kijken. Curtailen is niets anders dan je zonnepanelen uitzetten. De onbalansprijs wordt negatief, en om 12:00 uur zetten wij zijn panelen uit. In plaats van te veel produceert hij nu te weinig: 10 kWh verkocht, 0 kWh geproduceerd. Normaal betaal je daarvoor, maar bij een negatieve prijs krijg je betaald. 10 kWh × -0,20 euro/kWh = 2 euro opbrengst.

Let op: je hebt die 10 kWh day-ahead al verkocht en daarvoor ook al geld ontvangen. Met curtailment verdien je dus twee keer aan hetzelfde uur. Eén keer op de day-ahead markt, en één keer op de onbalansmarkt, door expres in onbalans te gaan.

In kalenderjaar 2020 realiseerde Edmij een netto zonnestroomprijs van 25 euro/MWh. Dat is 5 euro/MWh beter dan het SDE-correctiebedrag, oftewel 25 procent. In 2021 deden we het 10 euro/MWh beter dan het correctiebedrag, in 2022 ongeveer 20 euro/MWh.

Het correctiebedrag is de prijs die de markt gemiddeld realiseert. Het is ook de theoretische zonnestroomwaarde waarop RVO je subsidie baseert. Zit je er structureel boven, dan presteer je dus beter dan het marktgemiddelde.

Naast curtailen doen we veel meer:

• aFRR leveren, de secundaire reservemarkt, ofwel regelvermogen.
• FCR aanbieden als BSP, de Frequency Containment Reserve, ofwel de primaire reservemarkt.
• Noodvermogen leveren aan TenneT, de tertiaire reservemarkt (mFRRda).
• Bieden op GOPACS.
• Demand response: je verbruik verschuiven naar de goedkoopste uren.

Een mooi voorbeeld van demand response is ons werk bij Waternet. Ongeveer 80 watergemalen van Waterschap Amstel, Gooi en Vecht houden daar de voeten droog. Bij veel regen pompen ze meer dan bij weinig regen: de ene dag vijf draaiuren, de andere dag twee. Maar welke uren precies? Wij voorspellen de marktprijzen en de regenval, en plannen de benodigde draaiuren op de momenten dat de prijs het laagst is. Dat verschuiven levert het waterschap duizenden euro’s per jaar op.

Dat leggen we uit op onze pagina over batterij consulting.

Wij zetten alle marktprijzen één op één door. Voor onze dienstverlening rekenen we een vaste vergoeding per MWh, ongeacht hoeveel je verbruikt. Die vergoeding zetten we apart op je factuur. Geen verborgen marges, geen ongeplande verrassingen.

Voor de slimme dingen rekenen we een prestatiefee: een percentage van wat je er extra mee verdient, bijvoorbeeld met curtailment of batterijsturing. Zo hebben we hetzelfde doel als jij: de opbrengst van je stroom omhoog, de kosten van je verbruik omlaag.

Nee. We rekenen direct je werkelijke verbruik af. Een eindafrekening achteraf is dan niet nodig.

Over elke kWh die je verbruikt, betaal je energiebelasting. De wet schrijft dit voor.

Het meetbedrijf leest je hoofdmeter uit en maakt daarbij onderscheid tussen verbruik en levering. Die getallen gaan naar de netbeheerder. Die telt ze bij elkaar op en stuurt per kwartier één afgerond getal naar je leverancier. Op basis daarvan rekenen we je stroom af.

Na afloop van de maand stuurt het meetbedrijf een maandbericht. Daarin telt het meetbedrijf het gemeten verbruik van alle losse kwartieren op de hoofdmeter bij elkaar op. De netbeheerder controleert dat tegen de aangeleverde kwartierwaarden en stuurt het bericht door. Op het verbruik uit dat bericht baseren we je energiebelasting.

Het verschil zit hem in dat optellen. Stel: in de eerste vijf minuten van een kwartier verbruik je 1 kWh, en in de laatste tien minuten lever je 2 kWh. Per saldo lever je dat kwartier 1 kWh aan het net. Maar die verbruikte kWh heeft de hoofdmeter wél geregistreerd, en daarover betaal je energiebelasting.

Bij openheid hoort dat je kunt komen en gaan wanneer je wilt. We werken daarom niet met lange opzegtermijnen of meerjarige contracten. Je opzegtermijn is altijd één maand, ingaand op de eerste dag van een kalendermaand. Opzegboetes kennen we niet.

Wij verzorgen de administratie van je Garanties van Oorsprong. Een GvO is het bewijs dat je stroom duurzaam is opgewekt, en dat bewijs is geld waard. We houden in de gaten of CertiQ je GvO’s uitgeeft en verkopen ze zo goed mogelijk voor je.

We kunnen je duurzaam opgewekte stroom ook direct leveren aan een duurzame eindverbruiker.

Ja. Je groene stroom is meer waard als lokale groene stroom. Wij leveren die direct aan omliggende bedrijven, leveranciers of andere afnemers.

Die afnemer betaalt precies dezelfde openbare uurprijs als jij van ons ontvangt. Zo betaalt de verbruiker nooit te veel en krijgt de producent nooit te weinig.

Het elektriciteitsnet zit op steeds meer plekken vol. Netbeheerders lossen dat op door flexibiliteit in te kopen bij bedrijven die hun afname of teruglevering tijdelijk kunnen aanpassen. Die afspraak leg je vast in een congestiecontract.

Je spreekt af dat je binnen een afgesproken venster je vermogen terugbrengt als de netbeheerder daarom vraagt. Daar staat een vergoeding tegenover. Die vergoeding staat los van wat je stroom op de markt opbrengt.

Dat verandert de rekensom voor producenten. Een uur waarin je productie omlaag gaat, levert normaal niets op. Met een congestiecontract is datzelfde uur betaald flexvermogen.

Edmij heeft ruim 90 congestiecontracten lopen en is daarmee de meest actieve CSP van Nederland.

Hoe vaak de netbeheerder je afroept, hangt af van je locatie, het type contract en hoe vol het net in jouw gebied is. De netbeheerder bepaalt het moment, niet jij en niet wij.

Als je de afgesproken beperking niet haalt kan de netbeheerder een boete uitdelen. Dankzij onze slimme, geautomatiseerde sturing hebben Edmij klanten nog nooit een boete moeten betalen.

Meestal wel, maar niet altijd. Elke kWh die je zelf verbruikt in plaats van inkoopt, scheelt je transportkosten en energiebelasting. Dat is een vaste besparing die je elke dag maakt.

Maar er zijn uren waarin de marktprijs zo hoog is dat ontladen naar het net meer oplevert dan diezelfde kWh zelf gebruiken. Wie strikt op zelfconsumptie stuurt, laat die uren liggen.

Daarom sturen we op Zelfconsumptie Plus. De basis is zelfconsumptie: we slaan je overtollige zonnestroom op en zetten je hoofdmeter op nul, zodat je over die stroom geen transportkosten en energiebelasting betaalt. Piekt de prijs, dan ontlaadt de batterij verder dan je eigen verbruik.

Een dag uit de praktijk. Om 05:00 uur ontlaadt de batterij precies genoeg om je verbruik te dekken: de prijs is niet hoog genoeg om terug te leveren. Om 15:00 uur laadt hij op met je overtollige zon. Om 20:00 uur schiet de prijs omhoog en ontlaadt hij maximaal, ook al betekent dat om 22:30 uur weer inkopen van het net. Onder aan de streep levert die keuze meer op.

We optimaliseren dus niet je zelfconsumptie, maar het nettoresultaat van je hele aansluiting.

Op alle markten waar we zelf een rol hebben: day-ahead op EPEX, intraday, de onbalansmarkt, aFRR, ex-post en congestie.

Die markten sluiten elkaar niet uit. Binnen hetzelfde kwartier kan je batterij day-aheadvolume leveren en tegelijk bijsturen op onbalans of aFRR. De opbrengsten stapelen dus.

Wij zijn zelf BSP, CSP, programmaverantwoordelijke en EPEX-member. Elke bieding gaat dus rechtstreeks, zonder tussenpartij die er een marge uit haalt.

Batterijgaranties lopen op twee grenzen: een aantal jaren en een aantal cycli, afhankelijk van welke je het eerst raakt. Bij 6.000 cycli en tien jaar garantie ligt je grens rond 1,6 cyclus per dag. Stuur je alleen op zelfconsumptie, dan zit je daar ruim onder. Handel je intensief op onbalans, dan kom je er een stuk sneller aan.

Daarom nemen we je cyclusbudget mee als harde grens in de optimalisatie. Een extra cyclus moet meer opleveren dan hij aan levensduur kost. Anders draaien we hem niet.

In je rapportage zie je hoeveel cycli je hebt gemaakt en wat ze hebben opgebracht